Yoeri
Oprichter van Fukan
Waar Fukan begon
Ik werkte jarenlang in het sociaal domein en later als jeugdbeschermer. In die functies werkte ik met mensen van uiteenlopende leeftijden, achtergronden en omstandigheden.
Daar zag ik hoe verschillend mensen naar dezelfde situatie kunnen kijken. Niet alleen wat er gebeurt bepaalt hoe iemand reageert, maar ook wat iemand meeneemt en welke betekenis aan de situatie wordt gegeven.
Diezelfde verschillen zag ik terug bij collega’s en teams. Bekwame professionals kunnen vanuit dezelfde informatie tot andere conclusies en handelingen komen, terwijl ieder ervan overtuigd is passend te reageren.
De vraag wat er tussen een situatie en het uiteindelijke handelen gebeurt, vormde het begin van Fukan.
Waarom de naam Fukan?
De naam Fukan verwijst naar kijken vanuit vogelperspectief.
Van dichtbij neemt één gebeurtenis, gedachte of reactie gemakkelijk alle aandacht in beslag. Vanuit meer afstand wordt ook zichtbaar wat eromheen ligt en hoe verschillende onderdelen met elkaar samenhangen.
Uitzoomen betekent daarom niet dat je afstand neemt van de situatie. Het betekent dat je voorkomt dat één onderdeel je volledige beeld bepaalt.
Je reageert nooit alleen op wat er gebeurt
Hoe iemand reageert, wordt niet alleen bepaald door wat er op dat moment zichtbaar gebeurt.
Omstandigheden, eerdere ervaringen, verwachtingen en hoe iemand de situatie binnenkomt, beïnvloeden wat opvalt en welke betekenis eraan wordt gegeven.
Wanneer al die invloeden door elkaar lopen, wordt het moeilijker om te overzien wat het handelen beïnvloedt. Daar begint Fukan.
Anders leren kijken naar gedrag
Gedrag wordt vaak bekeken als het beginpunt van een probleem: iemand moet anders communiceren, beter samenwerken of een andere keuze maken.
Fukan behandelt gedrag juist als een uitkomst. Het onderzoekt eerst wat eraan voorafging en welke invloeden samen in die reactie zichtbaar werden.
Dat verandert ook het gesprek over gedrag. De eerste vraag is niet direct wat iemand fout deed of anders had moeten doen, maar wat nodig is om de situatie vollediger te kunnen beoordelen.
Wie alleen naar gedrag kijkt, ziet de uitkomst. Wie uitzoomt, ziet ook wat eraan voorafging.
Fukan helpt deelnemers onderzoeken:
- wat er feitelijk gebeurde en welke betekenis daaraan is gegeven;
- welke aannames als feiten zijn gaan gelden;
- wat al meespeelde voordat de situatie ontstond;
- wat zichtbaar wordt wanneer de situatie opnieuw wordt bekeken.
Daarbij wordt genormaliseerd dat ons brein voortdurend selecteert, aanvult en betekenis geeft. Dat is geen fout, maar een menselijke werking die invloed heeft op hoe we situaties zien en erop reageren.
Deelnemers verbinden deze vragen aan terugkerende situaties uit hun eigen praktijk.
Een situatie wordt niet eenvoudiger door uit te zoomen. Wel beter te overzien.
Onderbouwd door gedragswetenschap
Fukan is ontwikkeld vanuit jarenlange praktijkervaring en gevoed door bestaande inzichten over waarneming, automatische processen, spanning, eerdere ervaringen en de invloed van de omgeving.
Deze kennis wordt binnen Fukan niet als een verzameling losse theorieën aangeboden. De inzichten zijn samengebracht in een herkenbare en toepasbare manier om situaties te onderzoeken.
Fukan pretendeert daarbij niet al het menselijk gedrag vanuit één model te verklaren. De methode biedt een kader om nauwkeuriger te kijken naar wat in een specifieke situatie meespeelt.